fbpx

Creativiteit

Hout is eveneens een grondstof voor creativiteit en menselijk vernuft. Het materiaal inspireert vormgevers, ingenieurs, architecten, kunstenaars en wetenschappers.

Bron van inspiratie

Hout is eveneens een grondstof voor creativiteit en menselijk vernuft. Het materiaal inspireert vormgevers, ingenieurs, architecten, kunstenaars en wetenschappers. Vandaag vinden we hout terug in nieuwe bouwconcepten, in de kunst, in zowel trendy als klassiek meubilair… Het is dan ook een licht materiaal, dus makkelijk te verwerken, te transporteren en te plaatsen.

Hout is onderhoudsvriendelijk

Hout is bestand tegen hitte, vorst, corrosie en vervuiling: zelfs onbehandeld gaat het bijzonder lang mee. Waar nodig kan men evenwel kiezen voor een decoratieve of vochtwerende behandeling. Houten huizen zijn niet duur om te bouwen, makkelijk te verbouwen en voordelig in onderhoud.

Houtbouw is energie-efficiënt

Architecten laten zich inspireren door de vele troeven van hout. Zo bieden houtconstructies een hoge thermische isolatiewaarde, terwijl men aan de hand van een gelaagde opbouw ook een goede akoestische isolatie verkrijgt. Houten woningen worden gekenmerkt door een aangenaam en gezond binnenklimaat (hout zorgt voor een natuurlijke vochtregeling), lagere stookkosten (hout warmt sneller op) en een sterk verminderde condensatie. Als kers op de taart vereenvoudigt hout het integreren van moderne technologie voor ventilatie, afzuiging, warmteterugwinning…

Hout is mooi

En dan zijn er nog de esthetische kwaliteiten. Houten gevelbekleding is esthetisch en elegant, houten meubels zijn tijdloos mooi, sterk en lenen zich voor elke interieurstijl: modern, rustiek… Ook in de tuin is hout een geliefkoosd materiaal voor omheiningen, terrassen, bloembakken, tuinhuisjes, carports, meubelen…. Hout oogt natuurlijk in een buitenomgeving.

Testimonial

Salima Thakker

“Ik ontwerp juwelen uit niets dan edele materialen:edelstenen, edelmetalen en… hout!”
Salima Thakker

Tijdloosheid. Dat is wat ik nastreef in al mijn ontwerpen van halskettingen, armbanden, oorringen en ringen. Hout leent zich als organisch en natuurlijk materiaal uitstekend voor dit doeleinde. Sommige houtsoorten verkleuren onder invloed van het licht, ze verkrijgen na enige tijd een mooie patina. Houten juwelen blijken tevens bijzonder duurzaam. Ik verkies dan ook om te werken met onbehandelde harde houtsoorten. Bijkomend voordeel: hout is democratisch geprijsd, in tegenstelling tot goud of diamant. En het is nog milieuvriendelijk ook: hout dat je hier aankoopt of importeert draagt het label dat het afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen.

Aparte twist

salimaprodMijn ontwerpen zijn geen commerciële serieproducten. Ik streef naar zoveel mogelijk unieke en handgemaakte stukken met een eigen persoonlijkheid. Dat is ook wat mijn klanten van mij verwachten: tijdloze, maar tegelijk herkenbare ontwerpen om dagelijks te dragen. Traditioneel, maar met een aparte ‘twist’. Zo kwam ik destijds ook bij hout uit: ik zocht een manier om edelstenen en edele metalen te combineren met alternatieve materialen met een esthetische meerwaarde. Na een tijdlang experimenteren met houten vormen was ik heel tevreden over de resultaten. Toen ook mijn klanten enthousiast reageerden, besefte ik dat ik mijn ‘roeping’ gevonden had. Zowel jonge mensen als een iets ouder publiek, dat op zoek gaat naar iets unieks en exclusiefs, vallen voor mijn creaties. Ze vertellen mij: “we liepen de hele stad door maar vonden onze zin niet, tot we jouw etalage zagen. Het was liefde op het eerste gezicht!”

Licht en luchtig

Dat betekent daarom niet dat ze meteen ook overgaan tot een aankoop. Ze moeten eerst een zekere drempelvrees overwinnen. Mijn houten ringen, afgewerkt met goud en diamant, ogen namelijk vrij massief. Maar zodra je ze aan een vinger schuift, voel je hoe licht en luchtig het materiaal wel is. Houten juwelen geven een zintuiglijke sensatie, zelfs het geluid is voor mij heel belangrijk. Het tikken van hout tegen een tafel klinkt heel verfijnd, subtiel. En dan is er ook nog het organische aspect: het hout ondergaat mettertijd gedaanteveranderingen, de kleur wijzigt, structuren en lijnen tekenen zich duidelijker af… Dat vind ik net zo mooi: het juweel vormt zich naar de persoonlijkheid en de levenswijze van de drager. Het verhaal blijft zichzelf eindeloos herschrijven. Kortom, klanten die eenmaal kiezen voor mijn houten ontwerpen, blijven terugkomen. Voor hen vormt mijn winkel de gulden middenweg tussen de soms vrij verregaande ontwerpen in sommige ateliers en de doorgaans nogal traditionele stukken bij de juweliers. Veel juwelen ontwerp ik dan ook op bestelling.

Volmaakt evenwicht

Ik stelde mijzelf de uitdaging een heel grote ring te vervaardigen in hout en die vervolgens te combineren met heel kleine details in andere materialen, om zo tot een elegant en zeer draagbaar resultaat te komen. Grote oppervlakken in goud of zilver ogen al snel opzichtig, zwaar en duur. Door te kiezen voor hout als basisstructuur en dan fijne elementen in metaal toe te voegen, verkrijg je een ring die eigenlijk nog meer uitgesproken edel is. Het geheim schuilt in het bijna volmaakte evenwicht tussen het organische karakter van het hout en de harde, koude materialen. Dat contrast springt bij een houten ring wel in het oog, maar blijft subtiel. Zo verkrijgen mijn creaties een soort van ‘handtekening’.

Missing link

Hout voelt heel zacht en warm aan op de huid, in tegenstelling tot harde materialen als metaal en diamanten. Het laat zich bovendien gemakkelijk bewerken: zagen, boren, frezen, vijlen… Wanneer je de traditionele bewerkingstechnieken van juwelen toepast op hout, verkrijg je evenwel meteen een heel nieuw verhaal. En dat verhaal inspireert mij tot originele ideeën. Op die manier geeft hout mijn creativiteit telkens weer nieuwe zuurstof. Het contrast tussen de verschillende materialen boeit mij, zet mij aan tot innovatieve benaderingen. Hout wordt dan letterlijk de ontbrekende schakel in het vervaardigen van juwelen in louter goud of zilver. Het verleent mijn ontwerpen een nieuwe esthetische dimensie.

Wie kiest voor hout, kiest voor het milieu en de bossen, voor de toekomst, voor een duurzame economie en voor creativiteit. Kiezen voor hout is op korte en lange termijn een duurzame keuze, want hout geeft zuurstof.


Testimonial

Pablo Lhoas

“Hout is de maat van alle dingen bij onze ontwerpprocessen“

pabloprodAls architectenbureau met acht medewerkers bestrijken wij het volledige ontwerppallet: binnenhuisarchitectuur, meubelontwerp, bouw en renovatie van particuliere woningen, kantoren en handelspanden… Men betrekt ons tevens vaak bij culturele events en locaties. Dat gaat verder dan het louter inrichten van een ruimte. We denken mee van bij het begin: wat willen we vertellen, wie kan zoiets het beste overbrengen, wat is het meest aangewezen medium om de boodschap over te brengen, hoe geven we dit alles vorm? Daarbij is het in de eerste plaats de ruimte die alles bepaalt, voor ons als ruimtelijke vormgevers-architecten natuurlijk een kolfje naar onze hand. Het scenografische materiaal bij uitstek is dan hout, want dat kan je makkelijk vormgeven, het is toepasbaar op verschillende schalen, licht om te transporteren, verkrijgbaar in tal van vormen en formaten en handig om in korte tijd grote aantallen opstellingen te realiseren.

Kwalitatieve grondstof

Een houten object verenigt eigenlijk alle elementen van het leven in zich. In tegenstelling tot het wijd verspreide idee, groeit zowel in België als in Europa het bosbestand aan en wordt het op een doordachte manier beheerd. Het verhaal van hout is daardoor tegelijk ecologisch en economisch succesvol. Dankzij die inspanningen beschikken wij als vormgevers over een hoog kwalitatieve grondstof met tal van esthetische troeven, die makkelijk verkrijgbaar is en op semi-ambachtelijke manier kan bewerkt worden, wat het experimenteren bevordert. Het materiaal spreekt alle zintuigen aan. We hebben hier op kantoor een stalenkoffer met de meest courant gebruikte houtsoorten in de Belgische bouwsector. Wanneer je die opent komt er een bijzonder aangename geur vrij, die bijna niet in woorden kan gevat worden. Alleen al door dat aroma krijg je zin om het materiaal te gebruiken, er toepassingen voor te bedenken. En dan is er nog het geluid van twee houten voorwerpen die tegen elkaar tikken. Hout klinkt zoals het aanvoelt: zacht, warm…

Overal thuis

Ik heb het gevoel dat hout als materiaal dicht bij de mens staat, dicht bij het menselijke lichaam ook. Ook fantastisch voor een architect: een houten product is nooit tweemaal hetzelfde. De kleuren, de texturen, de tekeningen zijn telkens weer anders. Het materiaal voelt zich net zo goed thuis in een rustieke omgeving als bij ultramoderne architecturale toepassingen. Evenmin te onderschatten: hout scoort uitstekend qua duurzaamheid. De meeste mensen denken dan spontaan aan de lange levensduur van houten constructies of voorwerpen, maar daar blijft het niet bij. Een bouwheer die houten raamprofielen bestelt, weet dat de productie plaatsvindt bij een kleine lokale onderneming. Het gaat dus niet om bandwerk in één of andere superfabriek aan de andere kant van de wereld. De lokale schrijnwerkers hebben trouwens ook die emotionele band met hout. Zo kregen we onlangs de opdracht van een Brusselse school om de slecht onderhouden raamprofielen, die dateren uit het begin van de 20ste eeuw, te restaureren in zuivere art nouveau stijl. Darvoor bestaat er simpelweg geen betere optie dan te werken met hout. Die fijne authentieke details opnieuw oproepen kan alleen door een ervaren houtbewerker, met gevoel voor de artisanale traditie én met kennis van de hedendaagse normen. Mensen die durven experimenteren en meedenken bij het produceren. Geen enkel ander materiaal biedt dezelfde mogelijkheden.

Bambi

Een meubelbedrijf besloot anderhalf jaar geleden om zijn productassortiment een vernieuwd elan mee te geven. De productie, die trouwens nog steeds integraal in Vlaanderen plaatsvindt, was tot dan toe vrij traditioneel van vorm en bestemd voor specifieke markten, zoals de horeca. Zij spraken een vijftal designers aan om innovatieve ontwerpen te bedenken, met creativiteit en originaliteit als orderwoorden. Ons bureau benaderden ze voor het commercialiseren van meubilair (tafels en stoelen), dat wij ontwierpen in de context van het Wiels project (het opmerkelijke hoekgebouw van de vroegere brouwerij Wielemans-Ceuppens te Vorst, dat werd gebouwd door de modernistische architect Adrien Blomme). In de centrale en perfect bewaarde brouwzaal staan nog steeds de prachtige koperen brouwketels. Om budgettaire redenen, maar ook omwille van het waardevolle erfgoed waar we niet mochten aan raken, vroeg men ons om enkel houten meubelelementen te ontwerpen: bar, togen, stoelen, tafels, verlichtingselementen. Die moesten het ‘kathedraal-effect’ van de indrukwekkende grote ruimte teniet doen, robuust ogen en tegelijk warmte uitstralen als tegengewicht voor de koude ketels in metaal. We bedachten grafisch sterke (eenvoudige vormen) en ‘moderne’ elementen, die eveneens quasi rustiek ogen. Ze zien er bijna uit als zelfgemaakte elementen uit massief hout. Het concept werd Bambi gedoopt.

Van unicum tot seriemeubel

Ons Bambi-concept was heel specifiek bestemd voor het Wiels project. Maar al snel stelden we vast dat de meubels een eigen leven gingen leiden. Iets wat ons wel vaker overkomt. We bedenken een meubel binnen de context van een renovatie, maar andere mensen vinden dat dan weer heel geschikt voor hun eigen bouwproject. Dat is altijd even schrikken, want wij beschouwen elke klant, elke opdracht als iets unieks. Ieder project bekijken we vanuit diverse invalshoeken: het functionele, de ruimte, de behoeften van de bouwheer… Een meubelontwerp kadert voor ons dus steevast binnen een zeer specifieke benadering. Maar uiteindelijk hoeft het niet dramatisch te zijn om het meubel uit dat enge kader weg te halen en te zien wat de confrontatie met andere ruimten oplevert. Ondertussen hebben mijn broer en ik daar perfect vrede mee.

Wie kiest voor hout, kiest voor het milieu en de bossen, voor de toekomst, voor een duurzame economie en voor creativiteit. Kiezen voor hout is op korte en lange termijn een duurzame keuze, want hout geeft zuurstof.


Testimonial

Leen Lisens

“Hout is het aangewezen materiaal om onze leerlingen uit te dagen hun creativiteit te ontwikkelen“
Leen Lisens

Leen Lisens studeerde in haar tienerjaren elektromechanica en volgde tevens de kunstacademie. In een verdere technische vervolmaking kon ze haar creatieve ei niet kwijt, zodat ze overschakelde naar een vijfjarige opleiding productdesign in Genk. Een stage van een half jaar in Les Ateliers vormde de spreekwoordelijke kers op de taart. Die Parijse kunstschool onderhield nauwe banden met de industriële wereld, een synergie die vanaf dan de rode draad zou vormen in Leens verdere loopbaan. Ze ontwerpt onder meer keukenmateriaal voor de firma Berghoff (voor haar houten ‘Cubo’ messenblok ontving ze een Red Dot vermelding). Sinds twee jaar werkt ze mee aan het project Wood & Design, dat de creativiteit van studenten houtbewerking wil stimuleren.

leenfactoryWood & Design is het kindje van leerkracht plastische opvoeding Marc Milissen. Die volgde net als ik een opleiding productdesign en stelde vast dat de creativiteit van de leerlingen in de ateliers van de technische scholen weinig werd gestimuleerd. De focus lag er louter op het uitvoeren van ontwerptekeningen. Collega’s uit verschillende scholen deelden zijn mening en zo kwam Marc op het idee om professionele ontwerpers aan te spreken en bij een schoolproject te betrekken.

Een aantrekkelijke uitdaging

Het Designplatform Limburg had oren naar dit initiatief en wilde het uitbreiden naar heel Limburg, later misschien zelfs tot buiten de provinciegrenzen. Het lag voor de hand om te beginnen met de houtafdelingen van de scholen. Hout is niet duur als grondstof en het materiaal is makkelijk te bewerken. Kortom, ideaal om snel prototypes te vervaardigen en tot concrete eindresultaten te komen. Ondertussen vormt het project het onderwerp van een tentoonstelling in C-Mine te Genk. Daar ontdekt de bezoeker stap voor stap hoe een voorwerp tot stand komt, van ontwerp tot realisatie. Vorig jaar kreeg ook ik de kans om in Wood & Design te stappen in het Technisch Instituut Heilig Hart te Hasselt, wat ik met het nodige enthousiasme deed. Een dergelijke uitdaging om mijn ervaringen als lesgever en als ontwerper op elkaar af te stemmen kon ik niet links laten liggen.

Food Furniture

Bij de eerste kennismaking met de leerlingen, begin ik met mijzelf voor te stellen als designer. Vervolgens tracht ik toe te lichten aan welke criteria een ‘goed’ ontwerp moet voldoen: de esthetische waarde, het functionele aspect en de sociale context. Op basis van die elementen gaf ik de leerlingen houtbewerking de opdracht om ‘food furniture’ te bedenken: mooie houten voorwerpen om voedsel mee op te dienen, te presenteren. Een brainstormsessie mondde uit in drie ideeën, waarvan we er uiteindelijk twee uitwerkten. Enerzijds een trolley, een compact roltafeltje met plateaus, en anderzijds een ‘party-plate’ om glas, bestel en bord op recepties of walking dinners makkelijk met 1 hand vast te houden. Als eerste stap maakten ze enkele zeer eenvoudige schetsen, waar ik dan de meest bruikbare en haalbare ideeën uithaalde. Vervolgens was het mijn taak om hun creativiteit in elke fase te stimuleren en bij te sturen. Voor het eerst werkten ze zonder vangnet, zonder kant-en-klaar plan. Het was evenmin de bedoeling dat ze het warm water opnieuw uitvonden. Wat al op de markt te vinden is heeft zijn nut afdoende bewezen. Het komt erop aan met totaal nieuwe ideeën op de proppen te komen. Durven buiten de lijntjes te kleuren. Innovatieve vormen te bedenken.

Stap voor stap

De stappen die de leerlingen met hun ontwerp doorlopen, zijn vergelijkbaar met hoe het er in de ‘echte wereld’ aan toegaat. De schetsen op papier worden na veel bijschaven omgezet in 3D-tekeningen op het computerscherm. In het atelier kunnen ze gebruik maken van een CNC-freesmachine en zaagmachines om een prototype te vervaardigen. Dat kunnen ze dan grondig analyseren, uittesten, voelen, bekijken… om te zien waar het nog niet helemaal juist zit. De ontwerptekening ondergaat de nodige aanpassingen en er volgen nieuwe prototypes. Een proces van eindeloos bijsturen tot… het afgewerkte model met de nodige trots wordt voorgesteld.

Denken en doen

Ik vind het bijzonder belangrijk dat het aspect ‘creativiteit’ een vooraanstaande plaats krijgt toegewezen in de opleiding houtbewerking. Het gaat er niet alleen om het vak te beheersen, het is eveneens belangrijk dat je voortdurend nadenkt over mogelijke verbeteringen. Op dit moment loopt het project uitsluitend in houtateliers van technische scholen en daar is een goede reden voor. Hout is zeer breed inzetbaar, binnen- en buitenshuis. Het materiaal oogt en voelt natuurlijk aan. Indien we een bepaalde vorm voor ogen hebben is hout de ideale grondstof om die snel en vrij makkelijk tot stand te brengen… het is gewoon enorm gebruiksvriendelijk. Je kunt hout ook heel fijn afwerken en het esthetische aspect ligt voor de hand. Ten slotte kan je houten objecten altijd opnieuw opschuren en terug als nieuw maken. Aan kwaliteiten geen gebrek!

Wie kiest voor hout, kiest voor het milieu en de bossen, voor de toekomst, voor een duurzame economie en voor creativiteit. Kiezen voor hout is op korte en lange termijn een duurzame keuze, want hout geeft zuurstof.


Testimonial

Philippe Allaeys

“In elk houten meubel blijft een eeuwenoud verhaal verder leven“ Philippe Allaeys

Gentenaar Philippe Allaeys studeerde architectuur, maar ontpopte zich al snel tot een creatieve duizendpoot. Hij ontwerpt meubilair, vaak in hout, met veelzijdigheid, gebruiksvriendelijkheid, levensduur en ecologie als sleutelelementen. Gerenommeerde meubelmerken namen ontwerpen van Allaeys op in hun collectie. Hij is een graag geziene gast op internationale beurzen en stelt tentoon in binnen- en buitenland. In zijn atelier annex ontwerpbureau Alph’ ontdekt de bezoeker een reeks bijzonder aaibare ontwerpen. Zo lang ik mij kan herinneren is er altijd hout geweest in mijn leven. Ik woonde aan de rand van de stad, in een wijk met veel bomen, die regelmatig plaats moesten ruimen voor nieuwe gebouwen. Takken, balken, zelfs houten rolluiken… op de braakliggende terreinen vonden we alles wat ons hartje begeerde. We knutselden eigenhandig speelgoed en stootkarren, bouwden boomhutten. De buurt was ons kleine paradijs. Eigenlijk blijf ik tot vandaag ‘spelen’ met hout, als architect en als designer.

Ecologisch

Wat mij bijzonder fascineert aan hout is dat het materiaal wel oneindig veel levens lijkt te hebben. Houtafval bestaat eigenlijk niet. Restjes kunnen bijvoorbeeld steevast nog aangewend worden voor een andere toepassing. Zelfs zaagsel uit de zagerij wordt samengeperst tot plaatmateriaal. Het is dus het ecologische bouw- en ontwerpmateriaal bij uitstek. Toegegeven, om hout te verkrijgen moeten er bomen geveld worden, maar dat maakt dan weer deel uit van de natuurlijke cyclus van het leven. En waar bomen verdwijnen komt er plaats vrij voor nieuwe aanplantingen

Onsterfelijk

Die notie van onsterfelijkheid zit ergens ook vervat in mijn ontwerpen. Neem nu de tafelcombinatie die ik vervaardigde uit een meterslange plank Wengé-hout. Die boom was wellicht meer dan 100 jaar oud toen hij werd geveld. Maar in die tafel blijft hij voortleven, wie weet nog eens voor ruim honderd jaar. Ik verzaagde de plank in zes grote stukken, die elk een kleinere tafel vormen. De tafels kunnen op verschillende manieren met elkaar gecombineerd worden. Modulaire ontwerpen zijn namelijk één van mijn stokpaardjes. In de beste van beide werelden zie ik de volledige tafel staan in de huiskamer van een groot gezin. Wanneer de kinderen het huis uitgaan kan elk van hen dan een ‘deeltafel’ meenemen. En komt de familie nog een samen voor een feest, dan brengt ieder zijn stukje mee en kan de grote familietafel opnieuw gevormd worden. Niets gaat verloren. Dat is een troostende gedachte. Op die manier doet hout je ook even stilstaan bij hoe wij omspringen met onze aarde, met de natuurlijke rijkdommen. Een houten meubel is zowat de tegenpool van alles wat voor tomeloze consumptie en wegwerpobjecten staat.

Zintuiglijke ervaring

Hout is uitgesproken tactiel, sensueel zelfs. Het valt mij op dat vrijwel alle mensen die langskomen in mijn atelier de houten voorwerpen betasten, de vormen afgaan. Hout nodigt uit tot aanraken. Het roept een gevoel van veiligheid en geborgenheid op. Dat gevoel zit wellicht al duizenden jaren in onze genen en gaat terug tot de oermens, die zich verwarmde en beschermde tegen wilde dieren door een houtvuur te stoken. De tekeningen in het materiaal fascineren ons. We strelen de oppervlakken met de vlakke hand en volgen de jaarringen met de vingertoppen

Hout lezen

Wanneer je zoals ik jarenlang met hout werkt, leer je mettertijd hout ‘lezen’. De tekeningen zeggen veel over de boom en zijn geschiedenis. Een geoefend oog herkent stormen of periodes van lange droogte in het hout. Wist je bijvoorbeeld dat hout van een solitaire boom minder kwalitatief is dan dat van een boom in een bos? Een vrijstaande boom in een veld is namelijk vatbaarder voor beschadiging door weer en wind en zo ontstaan er meer onregelmatigheden in het hout. Op die manier vertelt elk stuk hout zijn eigen verhaal. In de smalste Wengé-tafel zit bijvoorbeeld een langwerpige opening. Op het eerste gezicht zou je kunnen reageren van: “hé, hier zit een foutje in’. Maar als je weet dat die opening ooit werd gemaakt door een kever, dan komt er weer een episode uit het levensverhaal van de boom naar boven

Unieke reeksen

Ik vervaardig meubilair in kleine oplages en soms in serieproductie. Maar eigenlijk is dat onzin. Geen twee planken zijn gelijk, en dus is elk voorwerp per definitie uniek. De veelzijdigheid van hout inspireert mij vaak tot flexibele en modulaire ontwerpen. Meubelen die met een minimum aan inspanningen kunnen omgevormd worden tot een ander formaat, of zelfs een andere toepassing. Natuurlijk is de esthetiek is belangrijk, maar ik heb minstens zoveel oog voor de kwaliteit, duurzaamheid en gebruiksvriendelijkheid van het meubel. Esthetisch, veelzijdig, duurzaam, flexibel, kwalitatief… wie de som maakt van al die eigenschappen komt haast vanzelfsprekend uit bij hout.

www.alph.be http://www.designvlaanderen.be

Wie kiest voor hout, kiest voor het milieu en de bossen, voor de toekomst, voor een duurzame economie en voor creativiteit. Kiezen voor hout is op korte en lange termijn een duurzame keuze, want hout geeft zuurstof.