fbpx

Economie

De houtindustrie is een werkgever en sector van formaat

De houtindustrie als economische speler

De houtindustrie is een werkgever en sector van formaat. Dagelijks gaan meer dan 20.000 werknemers aan de slag in de Belgische hout- en meubelindustrie (cijfers 2012, Fedustria). In de EU-27 stelt de houtsector ruim 2,4 miljoen personen tewerk (cijfers 2010, Cei-Bois). De Europese Unie telt bij benadering 380.000 bedrijven in houtindustrie en 150.000 in de meubelindustrie, het merendeel KMO’s. Die vertegenwoordigen een omzet van 296 miljard euro.

Landelijke ontwikkeling

Houtbedrijven vestigen zich vaak in de afgelegen en minder ontwikkelde regio’s van Europa. Op die manier leveren ze een bijdrage aan plattelandseconomie.

Diverse sectoren

De houtindustrie omvat een uitgebreide variatie aan activiteiten, van het verzagen en schaven tot het produceren van houten panelen, fineer en platen; van bouwelementen tot timmerwerk; van palletten en verpakkingen tot meubilair. Bovendien voert de houtindustrie voortdurend innovaties door om competitief en rendabel te blijven.

Testimonial

Serge de Gheldere

“We moeten afstappen van het opsouperen van ons natuurlijk kapitaal en beginnen leven van de rente van onze planeet“

Ik was altijd al geïnteresseerd in alles wat met duurzaamheid te maken heeft. Begin jaren 80, lang voor de film An Inconvenient Truth uitkwam, bekeek ik een webcast van Al Gore. Ik werd helemaal omvergeblazen door de werkelijke toestand van het klimaat en de mogelijke rampzalige gevolgen van de globale opwarming. Dankzij de argumenten van Al Gore besefte ik dat er echt iets moest gebeuren, en snel bovendien. Ik beantwoordde zijn oproep om een soort van plaatselijke klimaatambassadeur te worden en kreeg hiervoor een opleiding in de States. Sindsdien geef ik regelmatig lezingen om mensen te sensibiliseren voor het klimaatvraagstuk.

Een wenselijke toekomst

Eigenlijk is een duurzame toekomst op het gebied van transport, gebouwen, voeding een toekomst die we hoe dan ook zouden wensen. Mensen willen niet in de file staan of in slecht geïsoleerde huizen wonen. Zoals de internetrevolutie onze levens een totaal andere wending gaf, vindt er nu een gelijkaardige revolutie plaats rond duurzaamheid. We kunnen onze economie niet blijven uitbouwen op fossiele brandstoffen, die niet alleen de klimaatopwarming veroorzaken maar ook steeds schaarser en duurder worden. Het Wereld Economisch Forum noemt het klimaatvraagstuk en alle daarmee gelinkte problemen de komende tien jaar het grootste risico voor onze economie. En het toenemend gebruik van hout als bio-grondstof biedt hier enorme perspectieven.

Economisch verantwoord ondernemen

Het goede nieuws is dat we wel degelijk iets kunnen ondernemen, en dat we daar allemaal beter van worden. De toekomst oogt mooier en aantrekkelijker dan de wereld van vandaag. Op professioneel gebied maak ik ondernemingen bewust van hun ecologische impact en adviseer hen hoe zij hun footprint kunnen beperken. Het spreekt vanzelf dat die oplossingen niet alleen maatschappelijk verantwoord, maar zeker ook economisch rendabel moeten zijn. Duurzaamheid is geen ‘geitenwollensokken’ verhaal, geen mediageniek spektakel, geen trendy hobby. Door de overstap naar een meer duurzame economie te versnellen, dragen ondernemingen iets bij tot de maatschappij, maar genereren ze ook nieuwe business .

Natuurlijk kapitaal, met intrest

Hout speelt op uiteenlopende manieren een vooraanstaande rol in dit verhaal. Eén van de belangrijkste aspecten is het ‘natuurlijk kapitaal’. Zo noemen we de som van alle levende ecosystemen. We zijn dat kapitaal in sneltreinvaart aan het opgebruiken. Zonder kapitaal op je spaarrekening ontvang je geen intrest, bij het natuurlijk kapitaal is dat net zo. Waar men de bossen niet duurzaam beheert, gaan er niet alleen prachtige ecosystemen verloren, maar ook ‘ecosysteemdiensten’. Dan hebben we het over de functies van een levend ecosysteem: bomen houden CO2 vast, geven zuurstof vrij, bufferen tegen hevige stormen, gaan bodemerosie tegen, bieden insecten een thuis en bevorderen zo de bestuiving van gewassen, vrijwaren de biodiversiteit, vormen een habitat voor talloze diersoorten. Deze ‘gratis’ diensten zijn bijzonder waardevol voor onze maatschappij maar komen in geen enkele boekhouding of jaarrekening voor. Een Europees initiatief, TEEB, the economics of ecosystem services and biodiversit, probeert daar iets aan te doen. Bovendien zijn de meeste van die diensten onvervangbaar, aan welke prijs dan ook. Wanneer je – zoals in Europa – die systemen en diensten in stand houdt, kan je kapitaliseren. We moeten dus afstappen van het opgebruiken van het fossiele kapitaal en beginnen rentenieren dankzij duurzame grondstoffen. Met andere woorden: leven van de intrest van onze planeet.

Het beste van beide werelden

Wanneer we hout gebruiken voor gebouwen, meubilair en isolatie zetten we een grote stap naar onze ideale toekomst. Het inruilen van een fossiele economie voor een bio-economie biedt enorme perspectieven. We maken dan gebruik van materiaal met een hele lage impact, maar raken niet aan de ecosysteemdiensten. Het is de perfecte win-winsituatie. Er bestaan twee mogelijke benaderingen om het klimaatprobleem aan te pakken: enerzijds de uitstoot van CO2 beperken en anderzijds meer CO2 opslaan. Hout uit verantwoorde bosbouw beantwoordt aan beide doelstellingen.

Wie kiest voor hout, kiest voor het milieu en de bossen, voor de toekomst, voor een duurzame economie en voor creativiteit. Kiezen voor hout is op korte en lange termijn een duurzame keuze, want hout geeft zuurstof.



Testimonial

Jan Ide • Spanogroup

janidetvuHandelsingenieur Jan Ide heeft na een korte inleiding in de metaal- en de textielsector, uiteindelijk zijn roeping gevonden in de wereld van het hout. Bij SpanoGroup doorloopt hij vanaf 1985 tal van functies, tot hij via een management buy out aan het roer komt van de onderneming. Een onderneming die ecologisch verantwoord ondernemen koppelt aan een uitgesproken economische realiteitszin

“Met het hout om een huis anderhalf jaar te verwarmen, kunnen we uw woning passief maken.”

Vanaf de start in 1964 is hout onze basisgrondstof. Intussen zijn we met Spano van spaanplatenproducent uitgegroeid tot een groep die actief is als aanbieder van bouw-en spaanplaten, decoratieve panelen, MDF, laminaatvloeren en hernieuwbare energie.
Een mooi voorbeeld van de centrale rol van hout als zuurstof in het groeiverhaal van een onderneming.

De transformatie van hout als vertrekpunt

Spano, traditioneel gekend als producent van spaanplaten voor de meubelindustrie, is zich in de laatste decennia vooral gaan toeleggen op platen met een grotere toegevoegde waarde. Zo maken o.a. brandvertragende en watervaste bouwplaten en licht gewicht platen een belangrijk deel uit van onze omzet. Maar ook in de veredeling van houten platen, zoals laminaatvloeren, melamineplaten en gelakte platen staat onze knowhow centraal. Zo verwierven wij recent nog een state-of-the-art lakstraat voor het lakken van houten platen. Met deze added value initiatieven breiden wij de toepassingen van onze producten uit en geven we de bouwmarkt extra zuurstof.

Een tweede leven voor hout in onze bouwplaten

Spano werkt reeds lange tijd met restproducten van de houtverwerkende nijverheid en de bosbouw. Intussen is recyclagehout de belangrijkste grondstof geworden voor onze bouwplaten. Dit zogenaamde ‘urban wood’ krijgt zo een tweede leven in onze bouwplaten.
Een gedeelte van het ingezamelde recyclagehout is niet geschikt als grondstof voor onze producten. Daarom bouwde Spano een biomassacentrale, waar we de niet herbruikbare biomassa inzetten voor de productie van groene elektriciteit. Op die manier sluiten we de kring, zonder de economische realiteit uit het oog te verliezen. Deze belangrijke stap zal ons als energie-intensieve onderneming immers op termijn trouwens toelaten om volledig CO2-neutraal en fossielvrij te produceren.

Economische realiteit

Vanuit onze sector verkiezen wij uitdrukkelijk het gebruik van hout als grondstof boven het aanwenden als brandstof. Door het maximaal recycleren van hout tot bruikbare toepassingen wordt er niet alleen economisch maar ook sociaal (door tewerkstelling) toegevoegde waarde gecreëerd. Enkel wanneer het recyclagehout niet verder kan verwerkt worden doordat het te sterk vervuild is door verf of chemische componenten, gaan we bij Spano over tot verbranding. Dit gebeurt vanzelfsprekend onder gecontroleerde omstandigheden en volgens de strengst geldende emissienormen.

Het gebruik van dunningshout uit het bos of zagerijresthout voor de aanmaak van houtpellets is volgens ons niet de beste oplossing.

Toch stellen we vast dat grote energiecentrales vanwege de overheid subsidies krijgen om dergelijk materiaal als brandstof in te zetten. Voor onze industrie wordt het zo onmogelijk om met gelijke middelen de concurrentiestrijd aan te gaan. Wij pleiten er dan ook voor dat er enkel subsidies toegekend worden voor het verbranden van hout, dat op geen enkele andere manier bruikbaar is.

Hout de hernieuwbare grondstof bij uitstek

janideprodHout is de hernieuwbare grondstof bij uitstek. Door een duurzame economische waarde te geven aan hout, wordt ook de bosbouw gestimuleerd. Hoe hoger de vraag naar hout voor producten, hoe groter de stimulans om bossen te beheren en aan te planten.

Vooral in de bouwsector zie ik, op basis van de unieke eigenschappen van het hout, het gebruik van hout in de toekomst alleen maar toenemen. Naast de traditionele inzet van platen en balken in de bouw, maakt hout een sterke opgang als gezond isolatiemateriaal. Deze nieuwe toepassingsvorm van hout scoort uitstekend op het gebied van de thermische- en geluidsisolatie. In deze context biedt Spano nu ook alle benodigde materialen en het bijbehorende advies aan wie kiest voor houtskeletbouw.

Opmerkelijke cijfers

Een doorsnee gezin in ons land verbruikt voor zijn verwarming ongeveer 3.000 liter stookolie per jaar of het equivalent van zo’n 7 ton houtpellets. Wanneer we m.a.w. in iedere woning (eenmalig) ca. 11 ton houtisolatie producten zouden aanbrengen kunnen we de warmte behoefte tot quasi nul reduceren en dit voor de volledige levensduur van de (passief of laag energie) woning.

Naar de overheden roepen we dan ook op om het toekomstig ondersteuningsbeleid m.b.t. groene warmte niet op de verbranding van houtpellets te baseren, maar volledig toe te spitsen op het duurzaam terugdringen van de energieverbruik van onze woningen. Stof tot nadenken…

Wie kiest voor hout, kiest voor het milieu en de bossen, voor de toekomst, voor een duurzame economie en voor creativiteit. Kiezen voor hout is op korte en lange termijn een duurzame keuze, want hout geeft zuurstof.